Η GUARDIAN αποθεώνει τον Θ. Τερζόπουλο


Ο δύσκολος κριτικός Michael Billington της έγκυρης εφημερίδας Guardian αποθεώνει τον Θεόδωρο Τερζόπουλο και το Άττις, με αφορμή την παράσταση Έρημος του Κάρλο Μικελστέτερ, με τον Πάολο Μουζίο στον κεντρικό ρόλο. Η Έρημος παρουσιάστηκε την Τετάρτη 12 Οκτωβρίου στην Κρύπτη του Αγίου Παγκρατίου στο Λονδίνο, στο πλαίσιο της έκθεσης Navigating in the dark, της γλύπτριας Καλλιόπης Λεμού.


«Πέρσι το χειμώνα ανακάλυψα τη δουλειά του μέγιστου Έλληνα σκηνοθέτη, Θεόδωρου Τερζόπουλου. Η παράσταση που παρακολούθησα, με αφορμή την αλληλογραφία μεταξύ της Ελισάβετ και της Μαρίας, της Βασίλισσας της Σκοτίας, αποτελούσε μια εκπληκτική, εξαιρετικά σωματική αναδημιουργία της μυθικής συνάντησης ανάμεσα στις δυο πανούργες βασίλισσες. Τώρα ο Τερζόπουλος κάνει μια επίσκεψη αστραπή στο Λονδίνο, με μια εξαιρετική παράσταση, η οποία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της έκθεσης της Καλλιόπης Λεμού, η οποία ζει στο Λονδίνο.

Συγκεντρωθήκαμε σε μια κρύπτη, χώρος ταιριαστός, καθώς η Έρημος είναι η αναπαράσταση ενός ζωντανού θανάτου. Ο ήρωας του έργου του Κάρλο Μικελστέτερ, τον οποίο ενσαρκώνει στα Ιταλικά ο βιρτουόζος Πάολο Μουζίο, ενταφιάζεται στην Έρημο. Σαν κάποιον Μπεκετικό ήρωα, χρησιμοποιεί τις λέξεις για να νικήσει το σκοτάδι. «Μιλάς, μιλάς», λέει η αγγλική σύνοψη που μας μοιράζουν στην είσοδο, «και κανείς δε σ’ ακούει». Ντυμένος μ’ ένα κουστούμι, καλυμμένο με στάχτες, ο Μουζίο περνάει από μια ασυνήθιστη κλίμακα συναισθημάτων- φόβος, οργή, ανυπακοή- καθώς αρθρώνει για 45 λεπτά έναν ακατάπαυστο λεκτικό χείμαρρο. Η μοναδική ανακούφιση  έρχεται όταν ο σκηνοθέτης, που κάθεται μπροστά από τον Μουζίο, μουρμουρίζει ποντιακούς θρήνους.

Τι σημαίνουν όλα αυτά; Σε μένα προκάλεσαν ένα αίσθημα φόβου, υπόμνηση της κόλασης του Δάντη, το μεταίχμιο ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο, σ’ έναν υπόγειο κόσμο. Η αίσθηση αυτή εντείνεται από τα γλυπτά της Λεμού, τα οποία παράξενα ενισχύουν τη δράση. Με τον τίτλο, Navigating in the Dark, στην εγκατάστασή της δεσπόζουν τρεις γυμνές ελληνικές βάρκες. Στη μία υπάρχουν φίδια που σπαρταρούν, στην άλλη ανθρώπινες φιγούρες σε φυσικό μέγεθος και στην τρίτη κοράκια που συμβολίζουν το θάνατο. Όλα είναι κατασκευασμένα από ατσάλι, συνοδεύονται από αρμονικούς ήχους και συμβολίζουν το πέρασμα του Βιργιλίου από τη Στυμφαλία στο αιώνιο σκοτάδι. Η μόνη ανακούφιση βρίσκεται σε μια κόγχη γεμάτη από αιωρούμενες λευκές μέλισσες, φτιαγμένες από γιαπωνέζικο χαρτί, που συμβολίζουν το χαμένο παράδεισο.

Η παράσταση δόθηκε μόνο για ένα βράδυ, τα γλυπτά θα παραμείνουν για μερικές εβδομάδες. Το βράδυ όμως αυτό πραγματοποιήθηκε η υπέρβαση των ορίων ανάμεσα στο θέατρο και τις εικαστικές τέχνες και παρουσιάστηκε η τέλεια σύνθεση δυο σημαντικών ελληνικών οραματισμών. Αυτό που με προβληματίζει είναι η άγνοιά μας εδώ για τον Τερζόπουλο. Έχει τιμηθεί σ’ όλο τον κόσμο, έχει δημιουργήσει ένα θέατρο, το οποίο αν και έχει στοιχεία του θεάτρου του Πολωνού Γέρζι Γκροτόφσκι, είναι απόλυτα δικό του: ένα θέατρο που εξερευνά την απωθημένη ζωώδη διάσταση του ανθρώπου στη γυμνή απελπισία της. Έμεινα με μια έντονη αίσθηση της χαράς της ζωής και της αναπόφευκτης μετάβασης.»

Michael Billington
Guardian, 13-10-11


Για την πρωτότυπη κριτική, επισκεφτείτε το παρακάτω link:
http://www.guardian.co.uk/stage/2011/oct/13/il-deserto-review